Przetwory w słoikach: pasteryzacja krok po kroku i jak sprawdzić, czy słoik jest szczelny

Dobrze zamknięty słoik z dżemem czy sosem postoi w spiżarni długie miesiące. Wystarczy przestrzegać kilku zasad — od mycia słoików po sprawdzenie wieczka.

Redakcja2 min czytania
Słoiki z domowymi przetworami

Pasteryzacja to podgrzanie zamkniętych słoików, które niszczy większość drobnoustrojów i — co ważne — wytwarza podciśnienie zasysające wieczko. Dzięki temu do środka nie dostaje się powietrze.

Przygotowanie słoików

  • Używaj słoików bez pęknięć i wyszczerbień na brzegu.
  • Wieczka powinny być nowe albo w idealnym stanie — uszczelka zużyta lub z rdzą to najczęstsza przyczyna nieudanych przetworów.
  • Umyj słoiki w gorącej wodzie z płynem i wyparz wrzątkiem albo wysusz w piekarniku w 100–110°C przez 10–15 minut.
ReklamaTechpismo — przejdz do serwisu

Pasteryzacja w garnku

  1. Na dno dużego garnka połóż ściereczkę — słoiki nie będą obijać się o dno i pękać.
  2. Napełnij słoiki gorącym przetworem, zostawiając ok. 1 cm wolnego miejsca. Wytrzyj brzegi do sucha i mocno zakręć.
  3. Wstaw słoiki do garnka i zalej ciepłą wodą do ¾ ich wysokości. Zimne szkło w gorącej wodzie może pęknąć.
  4. Doprowadź do wrzenia i licz czas od zagotowania: zwykle 10–15 minut dla słoików do 0,5 l z dżemem czy owocami, 20–30 minut dla większych słoików i sosów.
  5. Wyjmij słoiki i postaw na ściereczce do wystygnięcia.

Pasteryzacja w piekarniku

Słoiki ustaw na blasze w zimnym piekarniku, tak by się nie stykały. Nagrzej do 120°C i od osiągnięcia tej temperatury trzymaj ok. 20–30 minut. Wygodne przy dużej liczbie słoików, choć temperatura w piekarniku bywa mniej równomierna niż w wodzie.

Jak sprawdzić szczelność

Po wystygnięciu wieczko powinno być lekko wklęsłe i nie „klikać” po naciśnięciu. Jeśli się ugina — słoik nie jest szczelny. Wstaw go do lodówki i zjedz w ciągu kilku dni albo pasteryzuj ponownie.

Kiedy słoik wyrzucić

  • Wieczko jest wybrzuszone.
  • Po otwarciu zawartość syczy lub się pieni.
  • Widać pleśń, zmętnienie lub czuć nieprzyjemny zapach.

W takich przypadkach nie próbuj — po prostu wyrzuć zawartość.

Uwaga na warzywa niskokwaśne

Fasolka, groszek, grzyby czy mięso w słoikach bez dodatku octu to inna kategoria: jednorazowa pasteryzacja w garnku nie gwarantuje bezpieczeństwa. Tradycyjnie pasteryzuje się je kilkukrotnie (tyndalizacja) lub stosuje przepisy z octem. Dżemy, owoce i przetwory octowe są dużo prostsze.