Gęsina na świętego Marcina: pieczone udka gęsie z jabłkami i majerankiem
Gęsina to tradycyjne danie 11 listopada. Udka gęsie są łatwiejsze od całej gęsi: wystarczy marynata z majeranku i czosnku, wolne pieczenie i jabłka. Plus co zrobić z wytopionym smalcem.
Tradycja jedzenia gęsiny na świętego Marcina sięga średniowiecza — listopad był czasem, gdy gęsi były najlepiej wykarmione po letnim wypasie. Dziś tradycję odświeżają restauracje i producenci w ramach akcji promujących polską gęsinę. W domu najprościej zacząć od udek: pieką się krócej niż cały ptak, nie wymagają dużej brytfanny i trudno je wysuszyć.
- Wydajność
- 4 porcje
- Czas
- 3 godz. 30 min
- Kalorie / porcja
- 640 kcal
- Białko / porcja
- 38 g
Składniki
- 4 udka gęsie (ok. 1,6–2 kg)
- 2 łyżki suszonego majeranku
- 4 ząbki czosnku
- 1 łyżeczka soli
- ½ łyżeczki świeżo mielonego pieprzu
- 4 kwaskowate jabłka (np. szara reneta, antonówka)
- 2 cebule
- 150 ml wody lub bulionu
Przygotowanie
- Udka umyj, osusz i ponacinaj skórę w kratkę ostrym nożem, nie przecinając mięsa — przez nacięcia wytopi się tłuszcz.
- Czosnek przeciśnij i wymieszaj z majerankiem, solą i pieprzem. Natrzyj udka, przykryj i odstaw do lodówki na kilka godzin, najlepiej na noc.
- Jabłka pokrój w ćwiartki (bez gniazd nasiennych), cebule w grube półplasterki. Rozłóż na dnie naczynia żaroodpornego, wlej wodę.
- Ułóż udka skórą do góry. Przykryj pokrywką lub folią i piecz w 160°C przez ok. 2,5 godziny.
- Zdejmij przykrycie, zlej nadmiar tłuszczu do słoika i piecz jeszcze 20–30 minut w 200°C, aż skóra będzie rumiana i chrupiąca.
- Podawaj z pieczonymi jabłkami, ziemniakami lub kluskami śląskimi i modrą kapustą.
Jak poznać, że gęsina jest gotowa
Mięso z udka powinno łatwo odchodzić od kości. W najgrubszym miejscu temperatura powinna sięgać co najmniej 75°C, ale udka gęsie są najlepsze, gdy dojdą do ok. 85–90°C — wtedy tkanka łączna mięknie. Zasady bezpiecznych temperatur dla drobiu znajdziesz w tabeli temperatur wewnętrznych mięsa.
Nie wylewaj tłuszczu
Smalec gęsi to jeden z najlepszych tłuszczów do pieczenia ziemniaków — ma wysoką temperaturę dymienia i delikatny smak. Przelej go przez sitko do słoika; w lodówce postoi kilka tygodni. Z ziemniakami pieczonymi na gęsim smalcu nic się nie równa.
Do gęsiny pasują kluski śląskie albo chrupiące pieczone ziemniaki. Majeranek i jabłka to klasyka — więcej o ziołach przeczytasz w tekście do czego pasują zioła.
Częste pytania
Gdzie kupić gęsinę?
W listopadzie udka i tuszki gęsie są w większości dużych sklepów i u lokalnych producentów drobiu. Poza sezonem łatwiej o gęsinę mrożoną.
Czy gęsinę trzeba długo marynować?
Nie jest to konieczne, ale kilka godzin w majeranku i czosnku wyraźnie poprawia smak. Sól dodana dzień wcześniej działa jak marynata na sucho.
Czym różni się gęsina od kaczki?
Gęś jest większa, ma ciemniejsze, bardziej zwarte mięso i więcej tłuszczu pod skórą. Sposób pieczenia jest podobny, tylko czas dłuższy.
